Tiroid-Guatr hastalığı nedir, teşhisi ve tedavi hakkında bilgiler

Guatr hastalığında teşhis ve tedavi 

Tiroid bezi, boynun ön tarafında bulunan ve salgıladığı hormonlarla vücut metabolizmasını düzenleyen endokrin sistemine ait bir iç salgı bezidir. Tiroid bezine bağlı hastalıklar, basit guatrdan, hayati tehlike yaratabilecek tirod  kanserine kadar farklı şekillerde görülebilir. En sık rastlanan hastalıklar, tiroid hormonları üretimindeki düzensizlik sonucu ortaya çıkar. Tiroid hormonu gereğinden fazla salgılanmasına hipertiroidizm, az salgılanmasına ise hipotiroidizm adı verilir. Tiroid bezinin iltihaplanmasına tiroitit denilir. Tiroid bezinin olağandan büyük olmasına guatr denir. Guatr hastalığında tiroid bezi büyümüştür, buna rağmen normal işlevlerini yerine getirebilmektedir. Büyümeden dolayı boyun bölgesinde basınç belirtileri, nefes darlığı ve yutma zorluğu görülebilir.

Hipertiroidizm belirtileri : Çarpıntı, yüksek kan basıncı, ishal, sık dışkılama, terleme, vücut ısısında artış, çabuk yorulma, acelecilik, sinirlilik, iştah artışına rağmen zayıflama, susama, ağızda kuruluk, sık sık tuvalet ihtiyacı, kas zayıflığı, el titremesi, korku, endişe hali, göz kapağının yukarı doğru gerilmesi ve şişlik, göz küresinin öne doğru çıkması, gözün hareketini sağlayan kasların tutulmasına bağlı  olarak gözün yukarı ve dış üst yana bakışta güçlük.

Hipotiroidizm belirtileri : yüz ve göz kapaklarında şişlik, terleyememe, saç veya kaş dökülmesi, ses kısıklığı, ses tonunda kalınlaşma, üşüme, yavaş kalp atımları, hareketlerde yavaşlama, halsizlik, çabuk yorulma, ciltte kuruma ve kalınlaşma,

Tiroidit (tiroid bezinde iltihaplanma) belirtileri : boyun hareketlerinde kısıtlanma ve ağrı, tiroid bezinde ani gelişen ağrılı büyüme, yutma zorluğu, tiroid bezi üzerinde kırmızılık ve sıcaklık.

Tiroid hastalığının teşhisi : Tiroid işlevlerini araştıran testler doğru şekilde seçilerek kullanılırsa, tiroid bezinin işlevsel durumunu değerlendirmek, hemde bir  işlev bozukluğu var ise bunun sebebini belirlemek mümkün olur.

Kullanılan başlıca testler:

  1. Tiroitte hormon yapısının araştırılması : Hastaya içirilen radyoaktif iyodun, belirli zamanlarda tiroitte tutulma oranı araştırılır.
  2. Kanda dolaşan Tiroit Hormonları Ölçümü : Total T4 ve total T3 ölçülmesi
  3. Tiroidin Homeostatik Kontrolü: Serumda TSH tayini, TRH testi, Tiroid supresyon testleri
  4. Tiroidin diğer teşhis metodları : sintigrafi, ultrasonografi, antikor araştırılması, serumda tiroglobulin ve kalsitonin tayini, ince iğne ile aspirasyon biyopsisi, tiroid replasmanında doz yeterliliğinin araştırılmas, tiroid fonksiyonlarının metabolik indekslerle araştırılması.

Tiroit hastalığında hipertiroidizm tedavisi: Tiroid hormanlarının çok fazla üretimi baskılanmaya çalışılır. •Propylthiouracil veya methimazole gibi antitiroit ilaçlar kullanılır. Lügol eriyiği veya satüre potasyum iyodür kullanılabilir. Yalnızca cerrahi operasyona hazırlamak için propylthiouracil ile beraber ve en fazla 1 hafta süreyle kullanılır. Lüzum halinde propranolol kullanılabilir.
•Cerrahi operasyon, 12-18 ay sonra antitiroid ilaçlar kesildiğinde, aktivasyonu devam eden hastalarda ve başlangıçtan bu yana guatrid olanlarda uygulanmaktadır. Operasyon öncesi antitiroid ilaçlarla hastanın hormonları normal hale getirilmelidir.
•Radyoaktif iyon tedavisi, Ameliyatla tedaviyi istemeyen veya ameliyat riski yüksek olan hastalarda tercih edilir.

Tiroit hastalığında hipotiroidizm tedavisi: Üretimi yetersiz olan tiroid hormonlarının hastaya dışardan verilerek tedavi edilir. Tedaviye ömür boyu sürebilir. Tiroit ekstresi, Levotiroksin veya L-triiyodotironin kullanılır. Plazma kolesterol ve serum TSH düzeyinin normal seviyelere inmesi etkili bir tedavi uygulandığını gösterir. Klinik belirti ve bulguların izlenmesi, tedavide iyi bir yol göstericisidir.

Tiroidit tedavisi: Bakteri enfeksiyonlarına bağlı gelişen olgularda, uygun antibiyotikler kullanılır. Cerrahi drenaj yapılır. Aspirin ve türevleri ağrı kesici olarak kullanılabilir. Ağır durumlarda prednisolon verilir.  Hashimoto tiroidinde prednisolon veya tiroid hormonları verilmesi uygundur.

Guatr tedavisi: hastalığın sık görüldüğü bölgelerde çocuk ve gençlerin diyetine iyot ilave edilmesi (iyotlu tuz) guatr oluşumunu önlemeye yardımcı olur. Yaygın ve yumuşak guatrlarda -tiroksin kullanılması, guatrı belirgin bir şekilde küçültür. Hastalığın sık görüldüğü bölgelerde veya enzim eksikliği gibi durumlarda, idame tedavi gereklidir. Guatr, basınç belirtilerine yol açıyorsa veya klinik ve laboratuvar incelemeleri tiroit kanseri şüphesi veriyorsa ve teşhis kesinleşmişse tedavi cerrahidir.

Zehirli guatr  nedir, tedavisi 

Boynun ön yüzünde cildin hemen altında, sağ ve sol şah damarlar arasında yerleşmiş tiroid bezesinin salgıladığı hormonun gereğinden fazla olduğu guatr türüne  zehirli guatr denir. Ani ve hızlı bir şekilde vücut ağırlığında azalma, halsizlik, mide bulantısı, ishal, saç dökülmesi gibi belirtilerle kendini gösteren zehirli guatr kadınlarda erkeklere oranla daha fazla görülmektedir. Kalp büyümesi ve yetmezliği, göz problemleri ve kemik erimesine sebep olabilen bu hastalık, RAI kapsülle ameliyatsız tedavi edilebilir. RAI kapsülle tedavi, hamile olan zehirli guatr hastaları hariç, her yaştan zehirli guatr ve otonom sıcak nodüllü guatr hastalarına uygulanır. Tedavide, hastaya düşük doz radyoaktif iyot kapsülü verilir. Adı radyoaktif olmasına karşın, hasta ve çevresindekilere verdiği radyasyon oranı çok azdır. Tedavi hastaneye yatırılmadan uygulanır. Bu ilaçla tedaviden 2 ay sonra guatr küçülmeye başlar. RAI kapsülle tedavide amaç, zehirli guatrın bir daha nüksetmesini önleyecek şekilde, yüksek hormonların normalin altına düşmesini sağlamaktır. Tedavi bitiminde, zehirli guatrdaki gözün ileriye doğru çıkması durumunun düzeldiği gözlemlenmiştir. Tedavi düzenli olarak yapılır ve sonrasında hastanın hormon yetersizliği tiroksin kullanımıyla giderilirse, göz bulgularında daha hızlı bir şekilde düzelme görülür.

 

Bir Yorum Yazın