Depresyon, Depresyon Tipleri ve Depresyon Belirtileri

Depresyon Nedir?

Depresyon karakteristik olarak üzüntünün ve ilgi kaybının yoğun bir şekilde yaşandığı bir psikolojik rahatsızlıktır. Bu psikolojik rahatsızlık ortalama 6-8 ay sürmektedir.  Depresyon normal ve sağlıklı hayatımızda bazen yaşadığımız geçici olan üzüntüler ile karıştırılmamalıdır, hayatımızda meydana gelebilen çeşitli zorluklara karşı verdiğimiz geçici duygusal tepkiler depresyon olarak adlandırılamaz.  Örneğin yakın bir kişinin vefatı üzerine oluşan üzüntü hali eğer sürekli bir durum arz etmiyorsa buna depresyon diyemeyiz.

Depresyon Tipleri

Majör Depresyon

Majör depresyon diğer bir adıyla klinik depresyon hislerinizi, düşüncelerinizi ve davranışlarınızı ciddi bir şekilde etkileyen psikolojik bir rahatsızlıktır. Majör depresyon rahatsızlığı olan bir kişi için çalışmak, yemek yemek, uyumak gibi gündelik eylemler bile oldukça zorlayıcıdır.  Majör depresyonda kişi aşırı derecede üzüntülü, hayata karşı ilgisiz ve suçluluk hissetmekle beraber, yoğunlaşmada güçlük çekebilir, sinirli ve alıngan olabilir, iştah ve uyku düzeninde değişimler yaşayabilir, intihar düşünceleri geliştirebilir. Bir kişiye majör depresyon teşhisi konabilmesi için majör depresyon belirtilerinin en az 2 hafta devamlı olarak sürmesi gerekir.

Majör depresyon belirtileri nelerdir?

  1. Üzgün, umutsuz, ağlamaklı ve boşlukta bir his
  2. Öfke patlamaları, sinirlilik ve yılgınlık
  3. Gündelik aktivitelere (hobiler, spor, seks vs.) ilgi kaybı ve memnuniyetsizlik hali.
  4. Uyku bozuklukları, insomnia ya da çok fazla uyumak
  5. Yorgunluk ve enerji eksikliği, küçük işler için bile enerji bulamamak
  6. İştahta değişiklikler, genelde iştah azalması ve buna bağlı olarak kilo kaybı ya da iştah artması ve buna bağlı olarak kilo artışı
  7. Düşünmede, konuşmada ve vücut hareketlerinde yavaşlama
  8. Değersiz ve suçlu hissetme, geçmişteki başarısızlıklara takılma,  geçmişte yaşanmış kimi olaylarla ilgili  sorumluluğu olmasa da kendini sorumlu tutma
  9. Yoğunlaşmada, düşünmede, karar vermede ve hatırlamada güçlük yaşama
  10.  Sık ve yinelenen ölüm ve intihar düşünceleri, intihar girişimleri

Çocuklarda ve Gençlerde Majör Depresyonun Yaygın Belirtileri Nelerdir?

  1. Küçük çocuklarda majör depresyon belirtileri şunları içerebilir: hüzün, sinirlilik, endişe, normal kilonunn altında olma, okula gitmeyi reddetme.
  2. Gençlerde majör depresyon belirtileri ise şunları içerebilir: hüzün, sinirlilik, değersiz hissetme, olumsuzluk, kızgınlık, okulda kötü performans ve az katılım, fazla uyuma, kendine zarar verme, gündelik eylemlere ilgi kaybı, sosyal etkileşimden kaçınma, başkaları tarafından anlaşılamadığını düşünme, madde kullanımı.

Yetişkinlerde Majör Depresyonun Yaygın Belirtileri Nelerdir?

  1.  Hafıza ile ilgili güçlükler, kişilik değişimleri
  2. Fiziksel acı ve ağrı
  3. Yorgunluk, iştah kaybı, uyku sorunları, cinselliğe ilgi kaybı,
  4. Sosyal etkileşimden kaçınma, eve kapanma
  5. Umutsuzluk, endişe, suçluluk hissi
  6. İntihar ile ilgili düşünceler, intihar girişimleri

Majör Depresyon Nedenleri Nelerdir?

Majör depresyona neyin neden olduğu kesin bir şekilde bilinmemektedir. Birçok psikolojik rahatsızlıkta olduğu gibi, birden fazla faktör bu rahatsızlığın ortaya çıkmasında etkili olabilir.

Biyolojik Farklılıklar
Majör Depresyonda kişilerin beyinlerinde fiziksel değişiklikler gözlenebilir. Bu değişikliklerin önemi henüz belirsiz olmasına rağmen, bu fiziksel değişiklikler majör depresyonun nedenlerini belirlemede yardımcı olabilir.

Beyin Kimyası
Nörotransmitterler doğal yolla oluşan, depresyonun ortaya çıkmasında rol oynaması mümkün beyin kimyasallarıdır. Son araştırmalar nörotransmitterlerin işlevlerindeki, etkilerindeki değişikliklerin ve ruh halini dengede tutmada rol oynayan nöro-devre ile nasıl etkileşime geçtiklerinin depresyonda ve depresyonun tedavisinde önemli bir rol oynayabileceğini ortaya koymuştur.

Hormonlar
Vücudun hormon dengesindeki değişiklikler depresyonu tetiklemeye neden olabilir. Hormon değişiklikleri hamilelik ve doğum sonrası, tiroit problemleri, menopoz gibi nedenlerden dolayı yaşanabilir

Kalıtım:
Depresyon akrabalarında depresyon öyküsü bulunan kişilerde daha yaygın görülür. Depresyona neden olabilecek genler üzerinde yapılan araştırmalar devam etmektedir.

Majör Depresyonda Kimler Risk Altındadır?

Depresyon genellikle ergenlik çağında, 20’li, 30’lu yaşlarda başlasa da, her yaşta meydana gelebilir. Kadınlara erkeklerden daha fazla depresyon teşhisi konulmuştur. Bu, kadınların tedavi olma isteğinin daha fazla olmasından kaynaklanabilir. Depresyonu tetikleyen veya ortaya çıkaran faktörler şunlar olabilir:

  • Belli başlı kişilik özellikleri; düşük öz güven, aşırı bağımlı yaşama durumu, kendini fazla eleştirme, kötümserlik.
  • Stresli ve travmatik olaylar; fiziksel veya seksüel taciz, sevilen bir yakının vefatı, zorlu bir ilişki, ekonomik zorluklar.
  • Depresyon, bipolar, alkolizm, intihar öyküsü olan kişilerle kan bağının bulunması.
  • Cinsel yönelim farklılıkları da destekleyici olmayan bir durum yaratabilir.
  • Başka bir psikolojik rahatsızlık öyküsüne sahip olmak: Travma sonrası stres bozukluğu, kaygı bozukluğu, yeme bozuklukları.
  • Aşırı alkol kullanımı, uyuşturucu kullanımı.
  • Ciddi bir kronik hastalığın var olması; kanser, kalp hastalığı, kronik ağrı gibi.
  • Belli başlı ilaçlar; yüksek kan basıncı ilaçları, uyku düzenleyici ilaçlar. ( Hekiminize danışmadan hiçbir ilaç kullanmayın ya da hekim kontrolünde kullandığınız ilaçları hekim kararı olmadan bırakmayın )

Majör Depresyonun Yarattığı Güçlükler Nelerdir?

Depresyon hayatınızı çok derinden etkileyebilecek ciddi bir rahatsızlıktır. Tedavi edilmediğinde hayatınızın her alınını etkileyebilecek duygusal, davranışsal sorunlara ve sağlık problemlerine neden olarak çok daha ciddi sonuçlar doğurabilir.  Depresyonla ilişkilendirilebilecek güçlükler şunlar olabilir:

  • Diyabet ve kalp rahatsızlıklarına neden olabilecek aşırı kilo/obezite
  • Ağrı ve fiziksel rahatsızlık
  • Alkol ve yanlış ilaç kullanımı
  • Kaygı, panik bozukluk ve sosyal fobi
  • Aile içinde huzursuzluk, ilişki zorlukları, iş yerinde ve okulda sorunlar
  • Sosyal olarak izole olmak.
  • İntihar girişimi, intihar ile ilgili düşünceler
  • Kendine zarar verme

 

Distimik Bozukluk

Distimi bir yıldan daha fazla süren kronik bir depresyon tipidir. Majör depresyona kıyasla, distimi daha az şiddetli belirtiler oluşturmakla beraber, kişinin hayatını oldukça olumsuz bir şekilde etkileyebilir. Distimi bozukluğunda, kişi görece işlevsel olabilir ancak bu işlevsellik kesinlikle uygun bir seviyede seyir etmez. Distimi bozukluğuna sahip bir kişi üzüntü, yoğunlaşmada güçlük, yorgunluk, uyku alışkanlığında ve iştahta değişiklikler yaşayabilir.

Distimik Bozukluk Nedenleri

Distimiye neyin neden olduğu tam olarak bilinmemektedir. Majör depresyonda olduğu gibi, distimik bozukluk da birden fazla neden içerebilir.

Biyolojik Farklılıklar
Distimik bozuklukta kişilerin beyinlerinde fiziksel değişiklikler gözlenebilir. Bu değişikliklerin önemi henüz belirsiz olmasına rağmen, bu fiziksel değişiklikler distimik bozukluğun nedenlerini belirlemede yardımcı olabilir.

Beyin Kimyası
Nörotransmitterler doğal yolla oluşan, depresyonun ortaya çıkmasında rol oynaması mümkün beyin kimyasallarıdır. Son araştırmalar nörotransmitterlerin işlevlerindeki, etkilerindeki değişikliklerin ve ruh halini dengede tutmada rol oynayan nöro-devre ile nasıl etkileşime geçtiklerinin depresyonda ve depresyonun tedavisinde önemli bir rol oynayabileceğini ortaya koymuştur.

Kalıtsal Özellikler
Akrabalarında distimik bozukluk olan kişilerde bu hastalığın daha yaygın olduğu görülmektedir. Araştırmacılar distimik bozuklukluğun ortaya çıkmasında rol oynayan genleri bulmak için çalışmalar yapmaktadır.

Travmatik Olaylar
Majör depresyonda olduğu gibi yaşanmış travmatik olaylar ( yakın kişinin kaybı, fiziksel ve cinsel istismar vs), finansal zorluklar, iş hayatında oluşan aşırı stres distimik bozukluğu tetikleyebilir.

Distimik Bozuklukta Kimler Risk Altındadır?

Distimik bozukluk genellikle erken bir dönemde başlar, çocukluk ya da gençlik yıllarında ortaya çıkar ve kronikleşir. Belli başlı faktörler distimik bozukluğun ortaya çıkma riskini artırabilir  ve bu rahatsızlığı tetikleyebilir. Bu faktörler arasında şunları sayabiliriz:

  1. Majör depresif bozukluğu ya da diğer depresif bozukluklara sahip birinci dereceden akrabası olanlar
  2. Travmatik olaylar ve stresli bir yaşam
  3. Olumsuzluğa yatkın, kötümser, başkasına bağımlı, düşük özgüven gibi kişilik özellikleri
  4. Kişilik bozuklukları gibi başka ruh hastalıkları geçmişine sahip olmak.

 

Bir Yorum Yazın